Dertli Sineler

Öyle düşünüyorum ki, geçirdiğimiz her bir saat, dakika veya saniye değil her anımız farklı hislerden teşekkül eden tablo çiziyor. Böyle düşündüğümüzde ömrümüzde sayamayacağımız kadar hadiseler yaşamış gibicesine gözümüz önüne geliyor. Her bir anımız genişleyip, inbisat edip bambaşka bir mana ve kıymet kazanıyor. Bazende bu müddet bir dakikaya belki bir saat veya bir günde bazen de bir ömüre yayılınca o zaman rengi değişir, nağmeleri hoş terennümler kaydeder kokusu bir ömür hafıza ve hissiyatımızda yer edip ruhu başka âlemlerden gıdasını alır. Zevkle saatlerce bakabileceğimiz bir resmin ressamlığını yapmış oluruz adeta. Çevirip çevirip izleyipte tadına doyamayacağımız bir sinema sahnesi gibi güzelleşir, belki vakit be vakit bizimle konuşup dertleşirmişçesine bir dostumuz hükmünü alır.

İşte ömrümüzü bu denli renklendirip, bir yaşam çizgisi belirleyip bütün mevcudiyetimizle bir hayat senfonisi oluşturmak ister istemez her insanın yaptığı daha doğrusu yapmakta olduğu bir iş. Hayalini bile edemeyeceğimiz en güzelini yapmak için yeterli donanıma sahip ve mücehhez iken en kötüsünü yapmak içinde aynı alet ve cihazları kullanırız. Dolayısıyla burada verilen bütün bu emanetçisi olduğumuz uzuv ve hissiyatları nasıl kullanacağımız göze çarpmaktadır. Kimileri hayat veren nağmelerin bestecisi iken kimileri kapkaranlık manzaraların ressamıdır. Kimileri kıymet bile biçilemeyecek bu emanetlerin kıymetini takdir etmeye çalışırken, kimisi de hepsini kendi değersizliğiyle değersizleştirmiş, manasız bir hal verip adeta elması kömüre çevirmiştir. Aslında herkesin hayatı kalbinin aynasıdır. Herkesin gördüğü kalbinin güzellik veya çirkinliğidir. Duyulan sadece kalbimizdeki zikr-i ilahiden neş’et eden nağmeler yahut gıdasız kalmış bir kalbin feryat edercesine ağlamalarıdır. Hissedilenlerde aynı yoldan geçmektedir. Ve yine insanın mahsus alemi bunlarla şekillenmektedir. Hayatı bunlarla hayatlanmaktadır. Maddi cismaniyetimizden tut tâ gördüğümüz, duyduğumuz ve dokunduğumuz, hissettiğimiz her şey önce bu tezgahtan geçip sonra o tezgaha has şekil almaktadır. “Güzel gören güzel düşünür, güzel düşünen hayatından lezzet alır.” Hakikati böylece tecelli etmektedir.

Nazarımıza düşen her bir kareyi, başımıza gelen her bir hadiseyi, içinde bulunduğumuz hal ve şartları, muhatap olduğumuz insanları, duyduğumuz ve hissettiğimiz her şeyi kendi bakış açımıza göre değerlendirir hatta hemen acilen hüküm veririz. Madem, alakadar ve münasebettar olduğumuz her şeyi kendi nokta-i nazarından değerlendiriyor, güzelleştiriyor veya çirkinleştiriyoruz, öyleyse her şeye bakarken ki kullandığımız gözlüğümüzün nasıl ve hangi renkte olduğuna dikkat etmeliyiz. Evet, içi kararmış, zülümatlı, perdeli ve bulanık gözlük kullananlar elbette hakikate vasıl olamayacak, dahası devamıyla güzel ve faideli olan hakikati çirkinleştirip kötü görecek kendinede eziyet edecektir. Amma ruhunu ve kalbini bütün güzelliklerin madeni ve mehazı olan zikr-i ilahi ilahi ile gıdalandırmış gönlünden gülistanlar yetiştirenler elbette her şeye ve herkese gülistanından demet demet çieçekler sunacaktır. Evet, görülüyor ki, bakış açısı dünyamızı cennet ve cehenneme çevirecek kadar mühim. Öyleyse, bütün kuvvetimizle müsbet bir bakış açısı kazanmanın yollarına bakmalıyız. Bu ise imandan tezahür eder. Yani kâinatta görünen bütün güzellik ve kemalatın sahibi ve mutasarrıfını tecelli eden esmasıyla beraber tanımakla, tanımaya çalışmakla olacaktır. Öyleyse üç yol gözüküyor: İman-ı billâh, Marifetullah ve Muhabbetullah… Birbiri içindeki bu yollar ile…

Katiyen bil ki, hilkatin en yüksek gayesi ve fıtratın en yüce neticesi, iman-ı billâhtır. Ve insaniyetin en âli mertebesi ve beşeriyetin en büyük makamı, iman-ı billâh içindeki marifetullahtır. Cin ve insin en parlak saadeti ve en tatlı nimeti, o marifetullah içindeki muhabbetullahtır. Ve ruh-u beşer için en hâlis sürur ve kalb-i insan için en sâfi sevinç, o muhabbetullah içindeki lezzet-i ruhaniyedir.


Evet, bütün hakikî saadet ve hâlis sürur ve şirin nimet ve sâfi lezzet, elbette marifetullah ve muhabbetullahtadır. Onlar, onsuz olamaz. Cenâb-ı Hakkı tanıyan ve seven, nihayetsiz saadete, nimete, envâra, esrara, ya bilkuvve veya bilfiil mazhardır. Onu hakikî tanımayan, sevmeyen, nihayetsiz şekavete, âlâma ve evhama mânen ve maddeten müptelâ olur.


Evet, şu perişan dünyada, âvâre nev-i beşer içinde, semeresiz bir hayatta, sahipsiz, hâmisiz bir surette, âciz, miskin bir insan, bütün dünyanın sultanı da olsa kaç para eder? İşte bu âvâre nev-i beşer içinde, bu perişan, fâni dünyada, insan sahibini tanımazsa, mâlikini bulmazsa, ne kadar biçare sergerdan olduğunu herkes anlar. Eğer sahibini bulsa, mâlikini tanısa, o vakit rahmetine iltica eder, kudretine istinad eder. O vahşetgâh dünya, bir tenezzühgâha döner ve bir ticaretgâh olur.